BANDIRMA TARÝHÇESÝ |
|
|
|
Bandýrma, kuruluþ tarihi kesin olarak bilinmemesine karþýn, tarihçilere göre M.Ö. 8-9. yy. lara dayandýrýlan, Marmara Denizinin güneyinde yer alan bir liman kentidir. Türklerden önceki dönemde Anadolu Yarýmadasýnýn batýsýnda ve Küçük Asya denilen bölgenin bu kýsmýnýn batý tarafýnda (Balýkesir ve civarý) Mysialýlar ve güney, güneydoðu taraflarýnda da Frigler yaþamaktaydý. Thessalia’ dan gelip eski adý “Arkton Oros” yani Ayýlar Daðý olan Kapýdað yarýmadasýnýn güneyinde Dolion kralý Kyzikos’ un M.Ö.1250’ de kurduðu Kyzikos kenti dönemin önemli ve büyük bir uygarlýk merkeziydi. Bandýrma , Kyzikos kentinin yanýnda “Güvenli liman” anlamýna gelen Rumca Panarmos ismiyle anýlmaktaydý. Panarmos; Çanakkale’den Ýzmir’e kadar uzanan, 20 kadar antik kenti içine alan “Mysia Bölgesi” sýnýrlarý içinde bulunuyordu. Bir diðer kaynaða göre Bandýrma ismi Borasit madeninden gelmektedir. Bandýrma ve Susurluk yöresinden çýkan Borasitte ana cevher Pandermittir. Bu nedenle Bandýrma’nýn eski isimlerinden biride “Panderme” ya da “Panderma” dýr. M.Ö.334 yýlýnda Makedonya Kralý Büyük Ýskender tarafýndan fethedilen Bandýrma Ýskender’ in ölümünden sonra Roma Ýmparatorluðu’ nun Roma’ nýn ikiye bölünmesiyle de Bizans egemenliðine geçmiþtir. Bandýrma’ya Türklerin giriþi ise Kutalmýþoðlu Süleyman Bey ’in 1076 ’da Kyzikos ’la birlikte Aydýncýk ve Bandýrma ’yý fethetmesiyle gerçekleþmiþtir. 1076 yýlýndan 1106 yýlýna kadar Selçuklu egemenliðinde olan Bandýrma ve çevresi, Selçuklu Sultaný I. Kýlýçarslan ’ýn ölümü üzerine tekrar Bizanslarýn hakimiyetine girmiþtir. 1354’ de Osmanlý egemenliðine girdikten sonra Panormos adý Bandýrma olarak deðiþtirilmiþtir. 1874 yýlýnda büyük bir yangýn geçiren Bandýrma hýzla yeniden onarýlmýþtýr. 1876-1878 Osmanlý Rus savaþý sýrasýnda Kýrým ve Romanya ’dan göç eden Tatarlarýn Bandýrma’ya yerleþtirilmesiyle bölge tekrar canlanmýþ, bu geliþmelerin etkisiyle Karesi Sancaðýna (Balýkesir) baðlý ilçe merkezi haline gelmiþtir. 1881 yýlýnda Belediye kurulmuþtur. 1920 yýlýnda Ýtilaf devletleri tarafýndan iþgal edilen bandýrma 1922 ’de iþgalin kaldýrýlmasýndan sonra, tekrar yapýlandýrýlmýþ, 1923 ’te Cumhuriyet’ in ilaný ile bugünkü idari yapýsýna, 1924 ve 1936 yýllarýnda Yunanistan’dan mübadele yoluyla geçen göçmen Türklerin bölgeye yerleþmesiyle de bugünkü sosyolojik yapýsýna kavuþmuþtur. |